SPK i-SPK.83.1 sayılı İlke Kararı | Hukuki bilgilendirme | 21 Ekim 2026
Sermaye Piyasası Kurulunun 20.10.2026 tarihli ve 73/1885 sayılı i-SPK.83.1 İlke Kararı, zamanaşımına uğramış emanet ve alacakların iadesinde e-Devlet üzerinden yapılamayan başvurular için belge, temsil ve teslim kurallarını belirlemektedir. 2026/72 sayılı Bülten’de duyurulan kararın uygulanması bakımından belirleyici nokta yürürlük koşuludur: yeni esaslar, elektronik iade başvurularının başlamasıyla yürürlüğe girecek; YTM’nin bu konudaki duyurusuna kadar mevcut başvuru esasları devam edecektir. [1]
Hukuki Arka Plan
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 83/4. maddesi ve Yatırımcı Tazmin Merkezi Yönetmeliği’nin 24. maddesi kapsamında zamanaşımına uğrayarak devredilen emanet ve alacakların iadesi, yatırım kuruluşunun ödeme güçlüğüne bağlı yatırımcı tazmininden ayrı bir mekanizmadır. Yönetmeliğin 28/2. maddesi elektronik başvuruyu esas almakta; elektronik ortamda yapılamayan başvuruların esaslarını belirleme yetkisini Kurula bırakmaktadır. İlke kararı bu yetkiye dayanır. [1]
Kararın Getirdiği Usul
Düzenleme, elektronik başvuru yapılamayan müşterek hesap sahipleri, vekiller, mirasçılar, vasiler, kayyumlar ve tüzel kişi yetkililerinin başvurularını kapsar. Diğer özel durumları YTM Yönetim Kurulu karara bağlar. YTM’nin internet sitesindeki form doğru ve eksiksiz doldurulmalı; ıslak imzalı form ve gerekli belgeler, iadeli taahhütlü postayla veya özel şirketler aracılığıyla imza karşılığında YTM merkez adresine gönderilmelidir. [1, m.1-2]
Mirasçılar için güncel mirasçılık belgesi, veraset ve intikal vergisinin ödendiğini veya ilişik bulunmadığını gösteren vergi dairesi yazısı ve miras payları oranında ödemeye tüm mirasçıların ıslak imzalı rızası aranır. Madde 2, rıza beyanına alternatif olarak elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesine ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararını da sayar. Bununla birlikte madde 6, beyan ve form gönderilmeden başvurunun sonuçlandırılmayacağını belirtir. Bu iki hükmün mahkeme kararı sunulan dosyalarda birlikte nasıl uygulanacağı YTM nezdinde teyit edilmelidir; bu son tespit hukuki değerlendirmemizdir.
Vekil başvurusunda noter onaylı vekâletname ve kimlik fotokopisi gerekir; vekâletnamede ahzu kabz veya iadenin vekil hesabına yapılmasına açık yetki bulunmalıdır. Vasi ve kayyum için kesinleşmiş mahkeme kararı ve kimlik fotokopisi; tüzel kişiler için yetkililerin kimlik fotokopileri, güncel imza sirküleri, ticari faaliyeti olanlarda vergi levhası ve son altı ayda alınmış faaliyet belgesi aranır. Müşterek hesaplarda kimlik fotokopileri ile pay oranlarına itiraz olmadığına ilişkin ıslak imzalı beyan sunulur. [1, m.2 ve 6]
Kimleri Etkiliyor
Karar, öncelikle devredilmiş varlıkların hak sahiplerini ve onlar adına işlem yapan temsilcileri ilgilendirir. Miras ve müşterek hesap dosyalarında hak sahiplerinin birlikte iradesi; tüzel kişilerde güncel temsil yetkisi; vesayet ve kayyumlukta mahkeme kararının kesinleşmesi başvuru dosyasının temel unsurlarıdır. İlgili yatırım kuruluşu da YTM’nin istediği bilgi ve belgeleri vermekle yükümlüdür. [1, m.2-3]
Eksikliklerin Giderilmesi ve İadenin Kapsamı
YTM ek bilgi veya belge isteyebilir, eksik ve yanlış bilgilerin düzeltilmesini talep edebilir. Hak sahibine veya başvurana bunun için 30 gün verilir. Süresinde gereği yapılmazsa başvuru işlemden kaldırılabilir; bu durum gerekçesiyle bildirilir. Bu hüküm otomatik hak kaybı veya iadenin kesin reddi şeklinde okunmamalıdır. Tam ve doğru bilgi sunma sorumluluğu başvuran ve/veya hak sahibindedir. [1, m.3]
Sermaye piyasası araçları, ilgili hesap bakiyeleri ve iade tarihine kadar aktarılmış bedelsiz paylarıyla aynen; nakitler ise Yönetmelik m.27/3 kapsamındaki nema tutarıyla iade edilir. Hesap, Türkiye’de yerleşik bir banka veya aracı kurumda açılmış ve iadeye uygun olmalıdır. Gerekli onaylarla hak sahiplerinden birinin ya da vekilin hesabına aktarım mümkündür. Talep üzerine döviz, iade günündeki Takasbank döviz alış kuruyla Türk lirasına çevrilebilir. Dövizin aynen transferinde masrafları karşılayacak nakit bulunması gerekir; aksi halde döviz iade talebi gerçekleştirilmez. [1, m.4-5]
Pratik Etkiler ve Hukuki Değerlendirme
Kanaatimizce düzenleme, elektronik kanalın dışında kalan başvurularda hak sahipliği ve temsilin ispatını standartlaştırmaktadır. Başvuru öncesinde mirasçı listesi, paylar, temsil yetkisi ve alıcı hesap uyumunun kontrolü; tebligat ve eksiklik tamamlama sürelerinin izlenmesi dosyanın sonuçlanmasını kolaylaştırabilir. Bunlar kararın ayrıca getirdiği yükümlülükler değil, uygulamaya yönelik önerilerimizdir.
Karar yeni bir genel başvuru son tarihi veya kesin sonuçlandırma süresi öngörmez. Gerçeğe aykırı belgelerden doğan zararlarda, hukuka aykırı fiili gerçekleştiren hak sahibi veya başvuranın kusuru oranında sorumluluğu düzenlenir; bu nedenle belge doğruluğu yalnızca şekli bir unsur değildir. [1, m.7]
Sonuç
i-SPK.83.1, mevcut iade mekanizmasının elektronik ortamda yürütülemeyen bölümüne usul çerçevesi getirmektedir. Ancak kararın duyurulması ile yürürlüğe girmesi farklıdır. Başvuru tarihinde YTM’nin elektronik iade başlangıç duyurusu kontrol edilmeli; duyuruya kadar mevcut usule göre hareket edilmelidir. Erişilen YTM prosedür sayfası halen önceki başvuru düzenini göstermektedir; tek başına bu sayfa elektronik iade kanalının başladığını doğrulamaz. [1-2]
Resmî Kaynaklar
[1] SPK 2026/72 sayılı Bülten, 20.10.2026, s.2-3, D bölümü; i-SPK.83.1 (73/1885), m. 1-7 ve yürürlük dipnotu. Yönetmelik m.28/2 metni kararın girişinde yer almaktadır. https://spk.gov.tr/data/6ad7d6b08f95db180cecbdda/2026-72.pdf
[2] YTM, Zamanaşımı İade Prosedürü ve Başvuru Formu. https://www.ytm.gov.tr/Home/Sayfa/133 (erişim 21.10.2026).
Bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut başvurular, ilgili belgeler ve başvuru tarihinde geçerli usul çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.