Mevzuat

Kişisel Verileri Koruma Kurumu ("Kurum") tarafından hazırlanan "Kamu Kurum ve Kuruluşları ile Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları İçin Kişisel Verilerin Korunması Kanununa Uyum Rehberi" ("Rehber"), 27.07.2026 tarihinde Kurum'un internet sitesinde yayımlanmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK), Türk vergi sisteminin usul hükümlerini düzenleyen temel kanundur. 1961 yılında yürürlüğe giren Kanun; verginin tarhı, tebliği, tahakkuku ve tahsili süreçleri ile mükelleflerin ödevlerini, idarenin yetkilerini ve vergiye ilişkin ceza hükümlerini düzenlemektedir. Vergi Usul Kanunu, maddi vergi kanunlarının (Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, KDV vb.) uygulanmasına ilişkin usul çerçevesini belirleyen temel mevzuattır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK), ticari hayatı düzenleyen temel kanundur. 2012 yılında yürürlüğe giren Kanun; ticari işletme hukuku, şirketler hukuku, kıymetli evrak hukuku, taşıma hukuku, deniz ticareti hukuku ve sigorta hukuku gibi geniş bir alanı kapsamaktadır.

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu (ÖTVK), 2002 yılında yürürlüğe girmiş olup belirli mal grupları üzerinden tek aşamalı olarak alınan özel bir harcama vergisini düzenlemektedir. ÖTV, genel tüketim vergisi olan KDV’den farklı olarak sınırlı sayıdaki mal grupları üzerinden ve genellikle üretim veya ithalat aşamasında alınmaktadır.

197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) Kanunu, trafik siciline kayıtlı motorlu kara taşıtları üzerinden alınan yıllık bir servet vergisini düzenlemektedir. MTV, taşıtın mülkiyetine bağlı olarak alınan ve merkezi bütçe gelirleri içinde önemli yer tutan bir vergidir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (KDVK), 1984 yılında yürürlüğe girmiş olup Türkiye’de mal teslimi ve hizmet ifalarından doğan katma değerin vergilendirilmesini düzenleyen temel dolaylı vergi mevzuatıdır. Katma Değer Vergisi, harcama üzerinden alınan, çok aşamalı ancak indirim mekanizması sayesinde her aşamada yaratılan katma değeri vergilendiren bir tüketim vergisidir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK), idari yargı mercilerinde açılacak davaların usul ve esaslarını düzenleyen temel kanundur. Kanun; idare mahkemeleri, vergi mahkemeleri ve Danıştay’da görülen iptal, tam yargı ve vergi davalarına ilişkin usul hükümlerini kapsamaktadır.

492 sayılı Harçlar Kanunu, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan belirli hizmetler karşılığında alınan harçların türünü, mükellefini, matrahını, ödeme zamanını ve usulünü düzenleyen temel mali mevzuattır. Harç, bir kamu hizmetinden bireysel olarak yararlanmanın karşılığı olarak alınan mali yükümlülüktür. Vergiden farklı olarak harçta karşılıklılık unsuru bulunmaktadır.

4458 sayılı Gümrük Kanunu, Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesine giren ve çıkan eşyanın tabi olduğu gümrük rejimlerini, vergilendirme esaslarını, denetim ve yaptırım hükümlerini düzenleyen temel mevzuattır. Kanun, Avrupa Birliği Gümrük Mevzuatı ile uyumlu olarak hazırlanmış olup dış ticaret işlemlerinin hukuki çerçevesini belirler.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (GVK), 1960 yılında kabul edilmiş ve Türkiye’de gerçek kişilerin gelirlerinin vergilendirilmesini düzenlemek amacıyla yürürlüğe girmiştir. Kanunun temel gerekçesi; kamu harcamalarının finansmanını sağlamak, vergi adaletini gerçekleştirmek ve mali güce göre vergilendirme ilkesini hayata geçirmektir. Anayasal bir ilke olan “mali güce göre vergilendirme” anlayışı doğrultusunda, kişilerin elde ettikleri gelir oranında vergi ödemeleri hedeflenmiştir.

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu, Türkiye sınırları içinde bulunan bina, arsa ve araziler üzerinden alınan emlak vergisinin usul ve esaslarını düzenleyen temel mevzuattır. Emlak vergisi, servet üzerinden alınan bir yerel vergidir ve belediyelerin önemli gelir kaynaklarından birini oluşturur.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, resmi ve özel nitelikteki kağıtlar üzerinden alınan damga vergisinin usul ve esaslarını düzenleyen temel mevzuattır. Damga vergisi, bir hukuki işlemi veya irade beyanını ispat veya belli etmek amacıyla düzenlenen yazılı belgeler üzerinden alınan bir mali yükümlülüktür. Vergi, belgenin düzenlenmesiyle doğar ve kağıt esasına dayanır.

Belediye gelirleri, yerel yönetimlerin kamu hizmetlerini yerine getirebilmesi için ihtiyaç duyduğu mali kaynakları ifade eder. Belediyelerin görev alanı; imar, su ve kanalizasyon hizmetleri, ulaşım, çevre temizliği, zabıta hizmetleri, sosyal ve kültürel faaliyetler gibi geniş bir yelpazeye yayılmaktadır. Bu hizmetlerin sürdürülebilir biçimde yürütülebilmesi için güçlü ve düzenli gelir kaynaklarına ihtiyaç vardır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun (AATUHK), Devlete, il özel idarelerine, belediyelere ve diğer kamu tüzel kişilerine ait amme alacaklarının cebren tahsil usulünü düzenleyen temel kanundur. Kanun, vergi, resim, harç, idari para cezası ve benzeri kamu alacaklarının tahsilinde uygulanacak takip yöntemlerini belirlemektedir.